Citesc o carte despre inteligența artificială, apărută în 1988 și scrisă de Iurie Pecerschii, de la Institutul de Matematică al Academiei de Științe a RSS Moldovenească…
Pecerschii povestește despre experimentele matematicianului sovietic Rudolf Zaripov în crearea muzicii… (Zaripov, în afara faptului că era matematician, absolvise și conservatorul).
”Computatorului i se da un repertoriu de reguli de compoziție muzicală. Generatorul de numere aleatorii propunea succesiv notă după notă. Dacă nota următoare se înscria în regulile compoziției, ea era introdusă în linia de note, în caz contrar în locul ei se alegea la întîmplare alta. (…)
Zaripov a modelat compunerea melodiilor în formă de perioadă muziclă în major sau minor, a acompaniamentului pentru melodii în ritm de cîntec. (…)
Zaripov a prezentat de multe ori rezultatele sale opiniei muzicanților profesioniști. (…) E curios, că muzica de computator a căpătat din partea ascultătorilor note medii mai înalte (3.67) în comparație cu compozitorii (3.51).”
Tot de acolo despre experimentele cu inteligența artificială în anii 1970-80 în URSS.
De data asta despre abilitatea computatoarelor (așa era numite calculatoarele) de a compune versuri…
Am experimentat capacitățile de versificare a mai multor modele de AI… Nu mi se pare că, în acest domeniu, modelele de AI din 2026 sînt mult mai bune decît cele din anii 70-80.
”Астэзь компутатоареле ынчаркэ сэ компунэ кяр версурь. Де алтфел, ын ачастэ привинцэ еле ну сынт ориӂинале: де студиеря «анатомией» версификэрий с’ау окупат ну нумай математичиень вестiць, ка академичиений А. Н. Колмогоров ши А. А. Марков, дар ши поеций ыншишь, принтре каре поате фи нумит Андрей Белов, Валерий Брюсов ш. а.
Черчетэрь сериоасе але алгоритмилор де компунере а версурилор ау апэрут ын анул 1978 ын ревиста «Автоматика и телемеханика». Не вом опри доар ла тезеле фундаментале але артиколулуй.
Ын мемория компутаторулуй се ынтродуче май ынтый ун вокабулар дин кытева суте де кувинте. Спечификул ачестуй вокабулар ва детермина «диспозиция», «колоритул» версурилор де коммутатор. Фиекаре кувынт е ынсоцит де о информацие аукзилиарэ деспре рангул сэу граматикал (субстантив, аджектив ш. а. м. д.), деспре нумэрул де силабе, ролул пе каре ыл аре ын пропозицие ш. а. Компутаторулуй и се стабилеште нумэрул дорит де версурь ын фиекаре строфэ а поезией, типул де римэ ши алць параметри. Пе лынгэ ачаста, се ынтродуче о рестрикцие импортантэ: фиекаре верс ал поезией требуе сэ констее динтр’ун субьект, ун предикат, кытева атрибуте ши комплементе чиркумстанциале. Дупэ терминаря функционэрий програмулуй де компутатор омулуй ый рэмыне сэ пунэ семнеле де пунктуацие (ачест лукру есте, деокамдатэ, инакчесибил пентру компутатор).
Ятэ доуэ екземпле де версурь де компутатор, прелуате дин артиколул аминтит:
Ветви хрупкие светились,
Нежный танцевал, влюблен,
Краски за рекой кружились.
Осмелеет перезвон,
Серая земля взовьется —
Вновь над лесом голоса.
Боль в темнице не вернется.
Спорят сладкие глаза.
– – – – – – –
И старый небосвод пустеет.
Уйдут закаты, тяжелы,
Быть может, в хрустале белеют
Сегодня ласково стволы?
Traducere:
Рамурь луминау, фраӂиле,
ӂингашул, седус, данса,
Висколяу кулорь прин зиле
Дангэтул ва аванса,
Солул с’а ’нэлца ын аер —
Песте вырфурь ярэш глас.
Ну с’а ’нтоарче ачест ваер,
Окь априншь ла орьче пас.
– – – – –
Ши векя болтэ се голеште,
Амургурь вор плека офтынд.
Ах, поате ын кристал албеште
Ал ӂингашилор арборь гынд?
(Traducere de poetul și informaticianul Leo Bordeianu).